Saturday, February 1, 2014

Oda jugoslovenskoj neefikasnosti


Ukupna šteta počinjena u Drugom svjetskom ratu u Jugoslaviji je bila procijenjena na 47 milijardi tadašnjih dolara. Jugoslavija je tu odštetu dobila u formi industrijske opreme i novca. Mnogi bi rekli da je ta odšteta bila važan pokretač proizvodnje u porušenoj zemlji, posebno kad se zna da bi ta svota, izražena u današnjim dolarima bila oko 1.5 hiljada milijardi dolara (oko deset puta bruto domaći proizvod svih bivših jugoslovenskih republika zajedno u 2014.).

Zamislimo sad ovu mogućnost. Šta bi bilo da je Jugoslavija, umjesto što je uzela te resurse u vrijednosti od 47 milijardi dolara, da ih je ostavila na korištenje onima koji su joj dužni, a pod skromnom kamatnom stopom of 5% godišnje? Pod tim scenarijem bi Jugoslavija svake godine mogla da potražuje određenu sumu, a da se na ostatak, kao i na glavnicu od 47 milijardi, obračunava kamatna stopa od 5%.

Pod ovim scenarijem bi svako domaćinstvo u Jugoslaviji moglo da prima mjesečno iznos ekvivalentan vrijednosti od današnjih 250 američkih dolara (obračun prikazan na kraju teksta). Da, dobro ste pročitali, svaki mjesec od 1946. do danas. I to nije sve. Kada bi se glavnica koja se akumulirala do 2014 podijelila na sva domaćinstva na prostoru bivše Jugoslavije, svako domaćinstvo bi dobilo iznos od 60,000 dolara.

Dakle, umjesto što smo sami upotrijebili resurse u vrijednosti od 47 milijadi dolara, da smo upravljanje tim sredstvima ostavili nekome drugome, nekom investitoru na zapadu, ta investicija bi, pod skromnom kamatnom stopom od 5% godišnje, imala značajne dividende. Ovo, naravno, ne znači da je Jugoslavija tada mogla da izabere ovu opciju. Ali, ova ilustracija može da nam posluži da ocijenimo relativnu produktivnost te investicije od 47 milijardi dolara sa kraja četrdesetih. Moramo priznati da su primanja od 250 dolara mjesečno tokom proteklih sedamdeset godina i povrh toga 60,000 dolara na kraju tog perioda, u sferi naučne fantastike za prosječno domaćinstvo sa prostora bivše Jugoslavije.

 
 

No comments:

Post a Comment